درمان چاقی کودکان با رژیم و ورزش برای جلوگیری از ابتلا به دیابت

درمان-چاقی-کودکان-با-رژیم-و-ورزش

چاقی زمانی اتفاق می‌افتد که وزن کودک به میزان چشمگیری بیش از حد طبیعی آن باشد. همانند بزرگسالان، کودکان نیز اگر بیش از نیاز خود کالری دریافت کنند ممکن است چاق شوند. چاقی در کودکان با اندازه‌گیری شاخص توده بدنی مشخص می‌شود. شاخص توده بدنی یک ابزار اندازه‌گیری نسبت وزن به قد است. چاقی احتمال ابتلای کودک به برخی بیماری‌های جدی و خطرناک مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، بالا رفتن کلسترول خون، مشکلات ارتوپدی و بیماری‌های کبدی را افزایش می‌دهد.

حتما بخوانید:


افزایش وزن کودکان با رژیم


لاغری شکم و پهلو


رژیم لاغری آلکالاین

همیشه هدف از درمان چاقی در کودکان، لاغر شدن نیست. در برخی موارد، به خصوص در کودکان، کودک در وزن طبیعی خود رشد می‌کنند و ممکن است با افزایش قد، وزن او ثابت بماند. در نوجوانان که شاخص توده بدنی آنها بالاتر است، لاغری ممکن است هدف درمانی باشد زیرا نرخ رشد آنها کاهش یافته است. چاقی کودکان می‌تواند در آینده خطرات بسیاری برای سلامتی آنان در پی داشته باشد به طوری که دچار مشکلات قلبی عروقی و یا دیابت شوند. برای درمان چاقی کودکان ضروری است که به پزشک لاغری و تناسب اندام مراجعه شود تا در حین لاغری و کاهش وزن سلامت کودک در خطر نیفتد و دچار کمبود مواد مغذی ضروری برای رشد نشود. دکتر مهام به عنوان متخصص در امر لاغری و تناسب اندام می‌تواند به حفظ سلامت کودکان از طریق درمان‌های مناسب چاقی کمک کند. برای دریافت مشاوره و یا مراجعه حضوری با شماره‌ 02188762832 تماس حاصل فرمایید.

علل چاق شدن کودک


علل-چاق-شدن-کودک

چاق شدن کودکان علل متعددی دارد از جمله علل ژنتیکی یا ابتلا به برخی بیماری‌ها. در بیشتر موارد، تصور بر این است که کودکان به دلیل خوردن غذاهای ناسالم و داشتن یک سبک زندگی بی‌تحرک چاق می‌شوند. اگر شما فکر می‌کنید که کودک شما به دلیل ابتلا به بیماری چاق شده است با یک متخصص اطفال مشورت کنید. برخی علل شایعی که باعث چاق شدن کودک می‌شوند عبارتند از:

  • عوامل رفتاری: پرخوری، خوردن غذاهای ناسالم پرکالری (هله و هوله)، تماشای بیش از حد تلویزیون یا استفاده از کامپیوتر و عدم تحرک فیزیکی
  • عوامل محیطی: دسترسی آسان به غذاهای پرکالری، فرصت‌های کم برای انجام فعالیت‌های فیزیکی، نبودن پارک و زمین بازی در برخی جوامع
  • عوامل ژنتیکی: احتمال چاق شدن کودکی که یکی از والدین او چاق باشد زیاد است. به هر حال، ژن‌ها لزوماً باعث افزایش وزن و چاقی نمی‌شوند. با انجام برخی اقدامات می‌توان از چاق شدن کودک پیشگیری کرد.
  • مصرف برخی داروها: مصرف داروهای استروئیدی، داروهای ضدافسردگی و برخی داروهای دیگر
  • ابتلا به بیماری: سندرم‌های ژنتیکی مانند پرادر ویلی و بیماری‌های هورمونی مانند کم‌کاری تیروئید از بیماری‌هایی هستند که باعث چاقی می‌شوند. فرضیه نقطه تنظیم وزن بدن، بیان می‌دارد که وزن با روابط پیچیده متقابل عواملی مانند عوامل ژنتیکی، عوامل هورمونی و عوامل متابولیکی ارتباط دارد.

احتمال چاق شدن کودک چگونه تعیین می‌شود؟


پزشکان از ابزار مختلفی برای تعیین احتمال چاق شدن کودکان استفاده می‌کنند که برخی از آنها عبارتند از:

  • رسم سالانه شاخص توده بدنی برای بررسی افزایش‌های ناگهانی
  • شناسایی کودکانی که در دوران نوزادی به سرعت چاق می‌شوند، مطالعات نشان می‌دهد که این کودکان بیش از سایرین در معرض چاق شدن هستند.
  • وزن زمان تولد و دیابت حاملگی، این عوامل ممکن است احتمال چاق شدن کودک و ابتلا او به دیابت نوع ۲ را در مراحل بعدی زندگی افزایش دهند.
  • سابقه خانوادگی چاقی، ابتلا به دیابت نوع ۲، هایپرلیپیدمی، فشار خون بالا، آپنه خواب و حملات قلبی اخیر: این عوامل نیز ممکن است احتمال چاق شدن کودک و ابتلای وی به بیماری‌های دیگر را افزایش دهد.

علائم چاقی در کودکی چیست؟


هر کودک ممکن است علائم متفاوتی داشته باشد اما برخی از این علائم مشترک هستند که عبارتند از:

  • ظاهر: علائم کشیدگی پوست روی ران‌ها و شکم، پوست تیره و مخملی (که به آن آکانتوز نیگریکان گفته می‌شود) در اطراف گردن و قسمت‌های دیگر بدن، بافت چاق انباشته شده در ناحیه سینه (که به خصوص برای پسران مشکل‌ساز است)
  • روانی: مورد آزار و سوءاستفاده قرار گرفتن، عزت نفس پایین، اختلالات خوردن
  • ریوی: تنگی نفس در زمان انجام فعالیت‌های فیزیکی، آپنه خواب
  • گوارشی: یبوست، رفلاکس معده
  • تولید مثل: بلوغ و سیکل نامنظم عادت ماهیانه در دختران، تأخیر در بلوغ پسران، نامتناسب بودن اندام تناسلی در پسران
  • ارتوپدی: صاف بودن کف پا، پرانتزی بودن پاها و دررفتگی لگن

عواقب بلند مدت چاقی


  • افزایش احتمالی اضافه وزن و چاقی در دوران بزرگسالی
  • افزایش احتمال ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند آسم، دیابت، بیماری‌های قلبی، بیماری‌های کبدی، مشکلات تولید مثل و ابتلا به برخی سرطان‌ها
  • ناتوانی‌های ذهنی مانند انزوای اجتماعی و افسردگی

حتما بخوانید:  لاغری

چاقی در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟


برای تعیین چاق بودن کودک، پزشک از شاخص توده بدنی استفاده می‌کند. شاخص توده بدنی یک ابزار اندازه‌گیری برای تعیین نسبت بین وزن و میزان چربی است. با شاخص توده بدنی نسبت بین قد و وزن سنجیده شده و مشخص می‌شود که کودک چه میزان چربی دارد. اگر شاخص توده بدنی کودک بیشتر از ۹۵ صدک باشد وی چاق است. در این موارد ممکن است پزشک آزمایش‌های فیزیکی جامعی برای ارزیابی موارد زیر انجام دهد:

  • ابتلا به دیابت
  • بالا بودن فشار خون
  • اختلالات لیپیدهای خون (بالا بودن کلسترول، بالا بودن تری گلیسیرید، پایین بودن کلسترول خوب خون)
  • کبد چرب
  • مشکلات قاعدگی در دختران
  • مشکلات روانی

اگر شخص توده بدنی کودک بین ۸۵ تا ۹۵ باشد، کودک چاق محسوب می‌شود. در این موارد، پزشک ممکن است ارزیابی‌های زیر را انجام دهد:

  • سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی، اندازه‌گیری کلسترول کلی خون، دیابت، چاقی والدین
  • افزایش زیاد شاخص توده بدنی سالیانه
  • نگرانی فردی در مورد چاقی (عاطفی، احساسی یا روانی)
  • نگرانی‌های مرتبط با وزن و درک شخصی نسبت به اضافه وزن
  • فشار خون

درمان


بسته به نیازهای فردی کودک، یک تیم متشکل از چندین متخصص مانند پزشک، متخصص تغذیه، متخصص سلامت روانی و یک متخصص ورزشی ممکن است برنامه درمانی را به وی ارائه دهند که شامل موارد زیر می‌شود:

  • مشاوره تغذیه و تعدیل کیفیت و کالری رژیم غذایی
  • افزایش فعالیت‌های فیزیکی
  • اصلاح رفتاری برای بهبود عزت نفس و تغییر نگرش نسبت به غذا
  • درمان‌های فردی یا گروهی با تمرکز بر تغییرات رفتاری و مقابله با مسائل مرتبط با وزن و رشد طبیعی
  • مشاوره خانوادگی برای کمک به ایجاد تغییرات حمایتی در منزل

 رژیم غذایی

رژیم-غذایی-کودکان

به طور سنتی، افراد چاق در پیروی از رژیم‌های غذایی کم‌چرب و کم‌کالری مشکل دارند و افرادی که می‌خواهند وزن کم کنند در حفظ این رژیم در طولانی مدت مشکل دارند. معمولاً این بدان دلیل است که احساس می‌کنند که مقدار و انواع مواد غذایی که می‌توانند بخورند محدود می‌شود. برنامه وزن بهینه برای زندگی از رویکردی به نام رژیم غذایی کم گلیسمی استفاده می‌کند. در این رژیم غذایی:

  • ترکیبی از کربوهیدرات‌هایی که به تدریج هضم می‌شوند مانند سبزیجات، میوه‌ها، لوبیا و غلات کم فراوری‌شده با پروتئین و چربی‌های سالم مانند مغزیجات، آواکادو و روغن زیتون همه به ما کمک می‌کنند که پس از خوردن مدت زمان بیشتری احساس سیری کنیم
  • غذاهای کاملی که به آرامی هضم می‌شوند به تنظیم قند خون و هورمون‌ها کمک می‌کنند تا ساعت‌های بیشتری پس از غذا خوردن ثابت بمانند.

حتما بخوانید:  لاغری با ورزش

چگونه می‌توانم یک رژیم کم گلیسمی بگیرم؟

پیروی از یک رژیم غذایی کم گلیسمی آسان‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. نیازی نیست شما شاخص گلیسمی را به خاطر بسپارید یا مقدار کربوهیدراتی ر که می‌خورید محاسبه کنید. به جای آن شما می‌توانید:

  • کربوهیدرات‌های طبیعی سرشار از فیبر مانند سبزیجات بدون نشاسته، میوه‌ها، لوبیا، پروتئین و چربی‌های سالم (مانند مغزیجات، آواکادو و روغن زیتون) مصرف کنید.
  • غلات کم فراوری‌شده میل کنید (به عنوان مثال، نان غلات کامل بهتر از نان سفید است).
  • یک غذای شیرین داشته باشید اما فقط در حد تعادل و پس از صرف یک غذای متعادل
  • نوشیدن آبمیوه را به یک مرتبه در روز محدود کنید، از نوشیدن نوشابه‌های شیرین خودداری کرده و بیشتر آب بنوشید.

تحقیقات نشان می‌دهد که پیروی از یک رژیم کم گلیسمی مزایای متعددی دارد که برخی از آنها عبارتند از:

  • کاهش احتمال ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی و کبد چرب
  • کاهش احتمال افزایش قند و کلسترول خون در افراد مبتلا به دیابت، چه دیابت نوع ۱ و چه دیابت نوع ۲
  • کنترل اشتها که هم در بزرگسالان و هم در کودکان عامل مهمی در حفظ وزن سالم بدن است.

به هر حال، کودکان برای این که سالم بمانند باید از یک رژیم غذایی سالم پیروی کرده و فعالیت فیزیکی داشته باشند.

فعالیت فیزیکی

فعالیت-فیزیکی--کودکان

خوب خوردن نیمی از کاری است که باید برای حفظ وزن سالم و تناسب اندام انجام داد. فعالیت‌های فیزیکی منظم نیز نیمه دیگر است.اگر کودک شما در گذشته فعال نبوده به تدریج شروع کنید. فعالیت‌های فیزیکی شدید و ورزش‌های رقابتی ممکن است در وهله اول برای کودک ترسناک باشد یا حتی برای سلامتی کودکانی که فعالیت جسمانی ندارند خطرناک باشد. ۲۰ دقیقه پیاده‌روی روزانه می‌تواند کودکی که در گذشته کم‌تحرک بوده را در مسیر درست قرار دهد. این نکته نیز حائز اهمیت است که به سمت مدیریت وزن در بلند مدت حرکت کنید. برای فعال نگه داشتن کودک بر آنجا فعالیت‌های فیزیکی سرگرم‌کننده تمرکز کنید که برای سطح رشد و توانایی‌های کودک مناسب باشد. با این کار هم اعتماد به نفس کودک افزایش می‌یابد و هم انگیزه برای ادامه دادن این راه در او افزایش پیدا می‌کند. متخصصین پیشنهاد می‌دهند که حداقل ۶۰ دقیقه انجام فعالیت‌های فیزیکی روزانه در حد متوسط برای کودکان کافی است. دویدن، دوچرخه سواری، طناب زدن و بسکتبال یا فوتبال کردن روش‌های خوبی برای فعال ماندن کودکان است.

داروها

داروهای لاغری بسیار کمی برای مصرف کودکان مورد تأیید قرار گرفته‌اند زیرا خطرات احتمالی استفاده طولانی مدت از آنها و تأثیر آن بر لاغری و حفظ وزن در بزرگسالی هنوز نامشخص است. مصرف این داروها یک روش موقتی است مگر این که در رفتار و سبک زندگی خود تغییراتی ایجاد کنید، زمانی که مصرف این داروها متوقف شود، وزن شما دوباره افزایش می‌یابد. به همین دلیل، بیشتر پزشکان ترجیح می‌دهند که چاقی کودک را با ترکیبی از تغییرات رفتاری و تغییر در سبک زندگی مدیریت کنند مگر این که کودک نیاز به درمان بیماری‌های دیگری که به آنها مبتلا است مانند دیابت یا آپنه خواب داشته باشد. نوجوانان بالای ۱۲ سال برای جلوگیری از جذب چربی می‌توانند از اورلیستات (زنیکال) استفاده کنند، سیبوترامین (مریدیا) را می‌توان برای تغییر شیمی مغز نوجوانان بالای ۱۶ سال به کار برد تا سریع‌تر احساس سیری کنند. آلی یک داروی ضعیف‌تر بدون نیاز به نسخه پزشک است که همان اورلیستات ضعیف شده است و مصرف آن برای افراد زیر ۱۸ سال توصیه نمی‌شود. به یاد داشته باشید که این داروها غالباً باعث ایجاد علائم ناخوشایند و خجالت‌آوری گوارشی مانند گاز معده و شل شدن مدفوع می‌شوند.

پیشگیری از چاق شدن کودکان


هنوز تحقیقات برای یافتن روش‌های درمان چاقی ادامه دارد. در این لحظه، پیشگیری بهترین روش است. این بدان معنی است که پیروی از یک رژیم غذایی سالم شامل سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل (به جای غلات تصفیه شده)، پروتئین و چربی‌های سالم روشی مناسب برای جلوگیری از چاق شدن است. همچنین داشتن یک سبک زندگی فعال با انجام یک ساعت فعالیت فیزیکی در روز نیز بسیار مؤثر است. شما همچنین با انجام اقدامات زیر می‌توانید به کودک در حفظ وزن سالم خود کمک کنید:

  • حفظ محیط خانه، در منزل غذاهای سالم داشته باشید تا کودک وسوسه نشود به سمت مصرف غذاها و میان وعده‌های ناسالم برود.
  • نقش مدل‌سازی، والدینی که رزیم غذایی سالم دارند و سبک زندگی فعال خود را حفظ می‌کنند الگوهای خوبی برای کودکان خود هستند.
  • به جای نوشیدن نوشابه‌های شیرین از آب استفاده کنید.
  • سایز بشقاب‌ها و کاسه‌ها را متناسب با سن کودک در نظر بگیرید تا از پرخوری جلوگیری شود.
  • زمان تماشای تلویزیون، کامپیوتر و بازی‌های ویدیویی را به دو ساعت در روز محدود کنید.
  • از غذا به عنوان جایزه برای انجام کارهای خوب استفاده نکنید، پیشرفت تحصیلی یا خوردن غذای سالم

در ادامه بخوانید: لاغری با رژیم